رربورن كلاوس ميشائيل ( مترجم : كيكاوس جهاندارى )

167

نظام ايالات در دوره صفويه ( فارسى )

ناگزير به وى جواب رد دادند . اما بيگلربيگى چاره‌اى انديشيد و سرانجام هنديان و ارمنيان را در يك موقع به حضور خواند و بدين طريق ظروف نقره را به فروش رساند . همچنين حقوق شاه نسبت به منابع تحت الارضى توسط وزراى كل حفظ مىشد و ما قبلا در جائى ديگر « 73 » از يكى از پيشكاران مخصوص درآمد معادن سخن گفتيم كه توسط وزير كل به شغل خود منصوب گرديده بود . از دورهء شاه طهماسب اول ما براى اولين بار آگاهى پيدا مىكنيم كه چنين پيشكارى ( مشرف ) به همراه يك نفر داروغه مستقيما از طرف دربار به محل مأموريت خود گسيل مىشود و اين در هنگامى است كه به سمع شاه رسيده بود در جائى طلا پيدا شده است « 74 » . سرانجام به اين مطلب بايد اشاره شود كه ماليات سرانه‌اى هم از طرف وزراى كل از غير مسلمانان اخذ مىشد و ما قبلا به اين موضوع اشاره كرده‌ايم « 75 » . 2 - اختيارات قضائى در اين مورد نيز بر پايهء فرمانهاى انتصاب مىتوان گفت كه مىكوشيده‌اند از طريق وزراى كل نظارتى در امور قضائى كه به‌دست امرا در حوزهء تيول آنها انجام مىشد بكنند . همان‌طور كه قبلا گفتيم حق محاكمه براى بعضى از دعاوى جزائى در سراسر كشور مخصوص شخص پادشاه بود « 76 » . در اينجا بدوا متن اخطار مندرج در فرمان مورخ سال 975 ( - 8 / 1567 م . ) را يادآور مىشويم كه ضمن آن مسيحا خواجه روح اللّه مذكور در فوق « 77 » به سمت وزارت كل گيلان منصوب شد .

--> ( 73 ) - رجوع شود به حاشيهء نمرهء 27 فصل دوم و موضع مربوط به آن در متن . ( 74 ) - خلاصة التواريخ ، ص a 197 براى پيچىئيل 8 - 967 . ( 75 ) - رجوع شود به حاشيهء نمرهء 44 فصل دوم . ( 76 ) - رجوع شود به حاشيهء نمرهء 386 فصل اول و قسمت مربوط به آن در متن . ( 77 ) - رجوع شود به حاشيهء نمرهء 22 فصل دوم و قسمت مربوط به آن در متن .